Burenhulpnetwerken versterken duurzaam de levenskwaliteit van sociaal geïsoleerde ouderen
Ter gelegenheid van de Dag van de Buren op 29 mei zetten de burenhulpnetwerken de essentiële rol van buurtrelaties en activiteiten in de wijk in de kijker om samen en in waardigheid ouder te worden.
Een impactstudie uitgevoerd door SAW-B met de steun van de stichting be.Source heeft drie burenhulpnetwerken — Accolage, Bras dessus Bras dessous en het project Reliage van La Croix Rouge de Belgique — in staat gesteld om de concrete impact van hun acties aan te tonen op de mentale gezondheid, levensvreugde, zelfwaarde en het gevoel van sociale verbondenheid van ouderen.
Een sociaal isolement dat al jaren bestaat
Meer dan 80% van de personen die door de burenhulpnetwerken worden begeleid, woont alleen thuis. Vaak is dat al zeer lang: gemiddeld tussen 16 en 18 jaar. Volgens de netwerken ontvangt tussen een kwart en de helft van de deelnemers geen of slechts zeer zelden bezoek van familie of vrienden (minder dan 6 keer per jaar).
Veel participanten leven bovendien met verminderde autonomie of zelfredzaamheid. In elk netwerk heeft minstens de helft van de deelnemers meerdere keren per week hulp of zorg aan huis nodig.
Geconfronteerd met deze realiteit ontwikkelen de burenhulpnetwerken eenvoudige maar krachtige antwoorden
- regelmatige bezoeken tussen buren via “solidaire duo’s” en
- collectieve activiteiten in de wijk
Deze momenten van luisteren en delen herstellen de band op de lange termijn.
Concrete impact op het welzijn
De studie toont aan dat regelmatige contacten in de directe omgeving positief verbonden zijn met mentale gezondheid, levensvreugde, eigenwaarde en het gevoel ergens bij te horen.
De netwerken lossen gezondheidsproblemen of verlies aan autonomie niet rechtstreeks op. Maar ze herstellen wel sociale contacten, en dat kan mensen helpen zich fysiek beter te voelen en meer autonomie te ervaren.
Een onmisbare “sociale schokdemper”
De burenhulpnetwerken spelen een complementaire rol ten opzichte van hulp- en zorgdiensten. De studie beschrijft hen als een heus “ecosysteem van sociale schokdemping”, dat in staat is om:
- ouderen een gevoel van veiligheid te bieden dankzij een betrouwbare en regelmatige aanwezigheid;
- bepaalde kwetsbaarheden te compenseren als gevolg van isolement of verlies van autonomie;
- levenslopen te stabiliseren door duurzame anker- of houvastpunten opnieuw te introduceren.
Zelfs als ze professionele zorg niet vervangen, vormen deze buurtbanden een essentiële steun om waardig te blijven leven en ouder te worden.
Ter gelegenheid van de Dag van de Buren: nabijheid opnieuw creëren
Voor Samen Toujours herinnert de Dag van de Buren eraan dat iedereen een rol kan spelen in de strijd tegen sociaal isolement.
“Een regelmatig ‘goeiemorgen’, een bezoekje, een gedeelde koffie of een buurtactiviteit kunnen een enorme impact hebben op de ervaren levenskwaliteit van oudere personen. Buurtsolidariteit is niet anekdotisch: het is een concrete hefboom voor waardigheid.”
Samen Toujours roept op om buurtinitiatieven en samenwerkingen tussen burgers, verenigingen en zorg- en hulpdiensten te versterken.
